Een lekkende schoorsteen: zoek het water van boven naar beneden

Wie een natte plek op het plafond ziet, kijkt meestal naar boven en denkt aan het dak. Bij een schoorsteen is dat terecht, maar de bron zit zelden waar je hem verwacht. Het water heeft van de top van de schoorsteen tot de dakvoet meerdere kansen om naar binnen te komen, en op elk punt hoort een andere reparatie.

In Zeeland komt de regen vaak mee met de wind, schuin of zelfs horizontaal. Een schoorsteen is dan het eerste ding dat wordt geraakt, en de steen en de naden eromheen krijgen het te verduren. Hieronder volg je dezelfde route als een dakdekker: van boven naar beneden, met bij elk punt wat je ziet en wat eraan te doen is.

Bovenaan: de kap en de rand

Op de schoorsteen zit een kap of een afgeronde rand die de regen bij het kanaal vandaan houdt. Is die gebarsten, gaten gekregen of eraf gewaaid, dan loopt het water rechtstreeks het kanaal in en komt het beneden bij de haard of de cv-ketel uit. Dat herken je aan een natte bodem in de stookruimte en soms aan roetwater.

Een nieuwe kap is een kleine klus, maar vraagt een veilige werkplek. Een schoorsteen die niet meer wordt gebruikt, kan worden afgesloten of verwijderd. Bij een kachel of open haard die wel draait, hoort de kap aan de eisen te voldoen; laat dat door een vakman beoordelen.

In het midden: steen en voegwerk

Metselwerk dat op een dak staat, krijgt van alle kanten regen en zon, en de voegen verweren sneller dan die in de gevel. Is een voeg uitgebroken of poederig, dan zuigt de steen water op als een spons. Je ziet het aan donkere vlekken op de schoorsteen na een bui en aan een vochtige binnenwand.

Voegwerk herstellen is geen cosmetische kwestie. Het houdt de steen droog en voorkomt dat vorst hem laat afschilferen. Wordt alleen het lood vervangen terwijl de voegen kapot zijn, dan is de reparatie na een jaar weer nat. Een goede dakdekker bekijkt daarom beide.

Onderaan: het lood bij de pannen

Bij de voet loopt een loodstrook, het lood- of zinkwerk dat de overgang van steen naar pan afdicht. Het wordt in de voegen van de schoorsteen gezet en overlapt de pannen. Na jaren van zon, vorst en wind krimpt en scheurt het, of het komt los uit de voeg.

Aan zee komt daar zoutaanslag bij, die vocht vasthoudt en bevestigingen aantast. Loodwerk vervangen begint vanaf € 250 per aansluiting; een schoorsteen heeft er meestal meerdere. Meer over het werk staat bij schoorsteen renoveren.

De kachel in het vakantiehuis

Een schoorsteen op een vakantiehuis staat soms maanden stil. Het water dat erin komt, merkt niemand tot een gast een vlek ziet of de kachel naar vocht ruikt. Spreek met je beheerder of dakbedrijf af dat de schoorsteen voor en na het seizoen wordt nagekeken, met foto's op afstand.

Wordt de kachel niet meer gebruikt, overweeg dan de schoorsteen te laten afsluiten of weghalen. Dat scheelt een onderhoudspost die toch niemand gebruikt. Lees ook een dak voor een vakantiewoning.

Wat je eerst doet

Zet een emmer onder de plek, leg een zeil over spullen en zet bij water in de buurt van een lamp of stopcontact de groep uit. Schrijf op bij welke wind en bui het water komt, en maak foto's van de plek met datum. Zo kan een dakdekker gerichter zoeken.

Ga zelf niet het dak op. Een schoorsteen is hoog, glad en vol wind. Wil je toch iets zien, kijk dan met een verrekijker vanaf de straat of via een dakraam. Een dakinspectie met fotoverslag laat precies zien welk punt het is.

Wat herstel kost en wanneer weghalen slimmer is

Loodwerk vervangen begint vanaf € 250 per aansluiting, een schoorsteen renoveren met voegwerk, kap en lood vanaf € 600. Een steiger of hoogwerker komt erbij vanaf € 600. Een voorbeeld: drie loodaansluitingen en een steiger komen op minimaal € 1.350. Dat is een rekenvoorbeeld, geen offerte.

Gebruik je de schoorsteen niet, dan is verwijderen tot onder de pannen vaak verstandiger dan renoveren: er valt dan niets meer te lekken. In Middelburg, Zierikzee en andere beschermde stadsgezichten kan dat een vergunning vragen. Check het Omgevingsloket of vraag het de gemeente, en lees het dak van een monument.